EMLAK PİYASASI

            Ucuz olması ve AB’ye üyelik beklentisine bağlı olarak yabancılar Türkiye’de gayrimenkule bugüne kadar görülmemiş bir ilgi gösteriyorlar. Milyonlarca Ingiliz ve Avrupalı turistin her yıl önceden belirlenmiş tatil paketleriyle ziyaret ettiği Türkiye konut satın almak açısından oldukça kısa bir zamandır popüler oldu. Ülkeyi bu kadar olağanüstü bir tatil noktasına dönüştüren bütün özellikler – sıcak akdeniz iklimi, gözalıcı manzaralar, misafirperver insanlar ve yüksek alım gücü – bugünlerde ülkede yabancı alıcıların görülmemiş bir düzeyde ilgisine neden olmakta. Şu anki fiyatlar İspanya ve Italya gibi daha oturmuş emlak piyasalarına kıyasla çok daha ucuz sayılabilir. Pek de uzak olmayan bir gelecekte AB’ye üyelik beklentisi de sermaye büyümesi açısından büyük bir potansiyel vadetmekte, zira Türkiye’deki emlak fiyatlarının akdeniz civarındaki seviyelere çıkması bekleniyor. Türk emlağina gösterilen bu ilgi aynı zamanda 2003 yılında yabancı alıcılara ilişkin yasaların liberalleştirilmesiyle de teşvik ediliyor. Bu değişimler kırsal kesimleri yabancı alıcılara açtı ve yatırımı teşvik eden bir ortam yarattı. Bütün bu heyecana rağmen, Türkiye piyasasının uluslar arası standartlara göre oldukça küçük olduğu söylenebilir – örnegin 2004’te Türkiye emlak piyasasında yabancı yatırımların toplamı 1.34 milyar dolar iken aynı yıl bu rakam İspanya’da 9 milyar dolar idi. Ayrıca bu yatırımlar daha çok Ege ve Akdeniz’in kıyılarında, özellikle kuzeyde Kuşadası ve doğuda Alanya arasında kalan bölgede yapılıyor. Bu bölgenin ülkenin belli başli tatil beldelerine ev sahipliği yapması ve aynı zamanda en güzel manzaralara ve plajlara sahip olması bir sürpriz değil. Turist sayısında özellikle son 15 yıldır gözlemlenen artış Bodrum, Marmaris ve Alanya gibi şirin balıkçı kasabalarını, modern boş zamanı değerlendirme tesisleri, restoranları ve gece hayatı bir yana, aynı zamanda donanımli hastaneleri ve büyük süpermarketleriyle övünen devasa tatil beldelerine dönüştürmüs. Yabancı konut alıcıları ve emlakçıların en çok rağbet ettikleri yerler Kuşadası, Altınkum, Bodrum Yarımadasi, Marmaris ile çaliş, Hisarönü, Ovacık ve Kalkan’daki tatil beldeleri dahil olmak üzere Fethiye Bölgesi. Bu bölgelerde genel olarak Ingiliz alıcılar çoğunlukta olsa da Alman, Hollandalı ve Iskandinav alıcıların sayısında da artış görülüyor. Daha doğuda Side ve Alanya da özellikle Iskandinavya, Irlanda ve Ingiltere’den alıcıları çekmesiyle oldukça popüler. Kıyı kesimlerine oranla çok daha az olsa da, Istanbul ve Orta Anadolu’da yer alan Kapadokya da yabancıların ilgisini çekmeye başladı. Kıyı kesimlerinde satın alınan konutların çoğu tatil amaçlı, yine de buradaki yasamın kalitesine ve ucuzluğuna kapılan ve sayıları gittikçe artan bir grup yabancı Türkiye’de daimi olarak yaşamayı tercih ediyor. Yazlık evlerin çoğu kullanılmadıkları zaman kiraya verilebiliyor, ama aynı zamanda yatirimcıların çoğu Türkiye’de edindikleri konutu bir kazanç kapısı ve sermaye büyütme aracı olarak görüyorlar. Ekonomik koşulların stabilize olması ve ev alımında kredilendirme (tut-sat) sisteminin devreye sokulmasının daha fazla sayıda orta direk ailenin yazlık ev almasını mümkün kılmasıyla birlikte akdeniz ve Ege'deki tatil beldeleri ikinci konutunu satın alan türk yatırımcılar arasında da popüler olmuş. Genel olarak bakıldığında daha düşük bir bütçe, türk kökenli alıcıların yabancıların pek ilgi göstermedikleri belli konut tiplerini tercih etmeleri anlamına geliyor. Bu durum birçok yerde bazi müteahhitlerin daha kaliteli armatürlerin ve malzemenin kullanildığı pahalı villalar inşa ederek yabancı piyasayı hedeflediği, öte yandan bazılarının da hemen hemen tümüyle türkler için insa edip türklere satış yaptığı iki ayrı piyasanın gelişmesine neden oldu. Önceleri yabancıların çoğu araziyi satın alıp evi kendileri yapmak istiyorlardı. Bunun en önemli nedeni ise inşaatın ucuz olması ve uygun konutların sayıca az olmasıydı; bunların çoğu yerli bütçelere ve zevklere uygun olarak inşa ediliyordu. Renovasyona uygun eski binaların da az olması diğer bir etkendi. Oysa geçtiğimiz dönemde türk müteahhitler tarafından yapılan konutların kalitesinde belirgin bir artış gözlemlendi. Henüz proje aşamasında olan ya da yeni yapılmış konutlar satın almak, artık yüzme havuzu, egzersiz salonu ve kafe gibi tesisleri olan sitelerden daireler sunan müteahhitlerin varlığıyla oldukça yaygınlaştı. Bunların bir kısmı paket tatil operatörleriyle yaptıkları anlaşmalar sayesinde kira geliri garantisi bile veriyorlar.

Türkiye’nin en revaçta olan emlakları

1. Kuşadası: Türkiye’nin en etkileyici arkeolojik alanı olan Efes Antik Kentine ve aynı zamanda İzmir Havaalanı’na ulaşım kolaylığı ve limanıyla büyük bir paket tatil beldesi.
2. Altınkum: Kum plajıyla İngiliz ve Türk turislerin rağbet ettiği hızla büyüyen bir tatil beldesi.
3. Bodrum: İlginç manzaraları, alışveriş olanakları ve coşkulu gece hayatıyla ülkenin en gelişmiş tatil beldesi. Ana kasabanın çevresinde bir dizi farklı ve daha küçük tatil beldeleri de bulunmakta.
4. Çalış: Son derece uygun fiyatlı bazı emlakları ve uzun kumsalı sayesinde İngiliz kökenli alıcıların akınına uğrayan ve Fethiye’ye en yakın sayfiye yeri.
5. Hisarönü & Ovacık: Nefes kesici dağ manzarasıyla ve Ölüdeniz’e yakınlığıyla Fethiye civarındaki bu iki belde, son yıllarda fiyatlarda astronomik bir artış gözlemlenmekle birlikte özellikle İngiliz alıcılar arasında oldukça popüler.
6. Kalkan: Civarında gezilmesi gereken pek çok mekan bulunan sevimli ve çekici bir belde. Kasaba son yıllarda inanılmaz bir hızla gelişiyor.
7. Side: Kum plajları ve Roma döneminden kalıntılarıyla Side son derece popüler bir belde. Bölgede artık birçok villa ve siteler bulunuyor.
8. Alanya: Güzel plajları, eğlence olanakları ve sunduğu hizmetlerle büyük bir sahil kasabası. Daire seçenekleri fazla ve buraya yerleşen yabancılar büyük bir cemiyet oluşturuyorlar.

Uzman emlakçı görüşü
Yabancılar neden Türkiye’de yaşamak için ev almak istiyorlar?

Yabancı kökenli alıcıları en çok etkileyen unsurlar ülkenin Avrupa’ya yakın coğrafi konumu ve tatlı akdeniz iklimi olduğu kadar uygun emlak fiyatları. Geçtiğimiz dönemde ülkede görülen ekonomik ve politik istikrar da önemli bir unsur teşkil ediyor. Türkiye’de emlak sahibi olmak iyi bir yatırım mıdır? Evet, hali hazırda konut fiyatları Avrupa piyasalarıyla kıyaslandığında oldukça cazip. Türkiye AB’ye üyeliğiyle ilgili müzakerelere başlamışken ve özel ya da devlet kaynaklı yatırımlara ağırlık verilmesiyle altyapı iyileştirilirken, önümüzdeki yıllarda sermaye büyümesine yönelik önemli bir potansiyel söz konusu olacaktır. Ev satın almak isteyen yabancılar için en uygun bölgeler hangisidir? Türkiye’nin güney ve batı kıyıları yabancılar için en cazip bölgelerdir. Bu bölgeler tatil yapanlara en güzel manzaraları ve en iyi tesisleri sunuyor. En çok talep gören bölgeler Kuşadası’ndan Bodrum’a ve oradan Marmaris, Dalaman ve Fethiye’ye uzanan kıyı şeridinde yer alıyor. Kemer’den Antalya ve Alanya’ya uzanan Türk Rivyerası da popüler alanlar arasında. Tüm bu sahil alanları ılık bir iklime sahip ve artık bir geleneğe dönüşmüş turizm bölgeleri. Kredilendirme (tut-sat) sistemi Türkiye’de ne zaman uygulanmaya geçecek? Kredilendirme (tut-sat) sistemi 2007 Mayıs'ında meclisten geçerek yürürlüge girdi. Yasa hali hazırda yürürlükte ve kredilendirme (tut-sat) paketleri hem türk, hem de yabancı alıcıların hizmetine sunulmuş durumda. 2008 yılı başlarında kredilendirme (tut-sat) sisteminin Türkiye’de tamamen uygulanmaya başlaması bekleniyor. Yabancı alıcılara ne gibi önerileriniz olabilir? Tapu Türkiye için anahtar sözcük. Hersey bir mülkün tapusu etrafında dönüyor, bu nedenle yatırımlarını korumak isteyen alıcılar için şeffaflık son derece önemli. Dikkatli araştırma yapmak gerekiyor, ama yatırımcıların kendini güvenli ve rahat hissetmesine yardımcı olabilecek ürünler de var, ki bunlar gayrimenkul mülkiyet garanti sigortası veriyor. Gayrimenkulün konumu da dikkatle araştırılması gereken bir nokta. Sözgelimi yabancıların girişe yasak askeri bölgelerin civarında ev almasına izin verilmiyor.

Nerede Ev Almak Lazım

1. Ege’nin tatil beldesi Çeşme ve kuzeye dogru sahil şeridi çoğunlukla türk alıcıların rağbet ettiği bir yer. Ülkenin üçüncü büyük şehri Izmir’e kısa bir yolculuk mesafesinde olan ve yabancıdan ziyade yerel taleple büyüyen canlı bir emlak piyasasına sahip Çeşme, hafta sonu tatili için popüler bir destinasyon. Her ne kadar bölgedeki gayrimenkullerin çoğu oldukça cazip fiyatlarda olsa da en çok rağbet gören konumların fiyatları tavana vurmus durumda.
2. Kuşadası, Türkiye’nin en ünlü arkeolojik zenginligi olan Roma dönemi antik kenti Efes’e yakın ve hızla gelişen dinamik bir tatil beldesi. Aynı şekilde Altınkum’da da güzel bir plaj ve civarda yapilabilecek aktiviteler ve ilginç arkeolojik alanlar bulunuyor. Her iki belde de son yıllarda önemli ölçüde gelişmiş durumda ve ister daire, ister ucuz villa olsun, en uygun fiyatlı konutu arayan alıcıların ilgi gösterdiği bir yer.
3. Bodrum Yarımadası’nın bütün zevklere ve bütçelere hitap eden birşeyler sunan bir zenginliği var. Çoğu oldukça zengin olan yerli ve Türkiye’ye yerleşen yabancı alıcılardan gördüğü rağbet fiyatları yükseltti. Ama bunun sonucunda, bölge piyasanın bütün seviyelerinde geniş seçenekler ve aynı zamanda sportif aktiviteler için mükemmel tesisler, hizmetler ve olanaklar sunuyor.
4. Daha güneyde büyük bir paket tatil kasabası olan Marmaris, tekneleri, limanı ve Içmeler’deki kum plajıyla ünlü. Şehir merkezi herkesin zevkine hitap etmese de yakın mesafedeki kırlık alanlar çok güzel. Dalyan ise bakir bir doğanın çevrelediği daha küçük ve sessiz bir belde. Tahmin edebileceğiniz gibi, Dalyan’da sunulan hizmetler ve kolaylıklar da daha sınırlı bir düzeyde.
5. Bir süredir turizm geliştirme alanı olarak ilan edilen Dalaman müteahhitlerin yoğun ilgisiyle karşılastı. Devletin sponsorluğunda proje aşamasında olan golf sahası ve çeşitli limanlar burayı takibe alınması gereken bir bölge yapıyor.
6. Küçük bir belde olan göcek Türkiye’nin yat merkezi olarak ünlendi. Yapılaşmanın sıkı bir denetim altında tutulması ve düz alanın azlığı fiyatların göreceli olarak yükselmesine sebep oldu.
7. Fethiye şehri ve civarındaki çalış, Ovacık ve Hisarönü beldeleri büyük Britanya kökenli alıcıların en fazla rağbet ettikleri yerler. Şehir merkezinde dairelerden daha sakin konumlarda villalara kadar geniş bir yelpazede konut bulmak mümkün.
8. Kalkan daha küçük ve daha lüks ve civardaki turistik yerlere ulaşım kolay, örneğin Patara plajında çoğunlukla Ingiliz alıcılardan, villa tipi konutlara yüksek talep emlak fiyatlarını yükseltti ve büyük çaplı bir inşaat furyasını başlattı. Şirin bir sahil kasabası olan Kaş’ta geniş emlak seçenekleri var, fakat plajın pek iyi olmaması ve en yakındaki havaalanına uzaklık bazı alıcıların tereddüt etmesine neden oluyor. Kemer bu kıyıların en güzel manzaraya sahip noktasında daha ziyade turistik amaçlı kurulmuş bir belde. Almanların gözdesi olan ve kısa bir süredir rus kökenli alıcıları da çeken Çamyuva’ya ise Ingilizler de rağbet ediyor.
9. Antalya bir sürü modern apartmanları ve kentin tarihi bölgesinde geniş evleriyle büyük bir şehir. Akdeniz beldeleri olan Side ve Alanya’nın harika plajları, gezilecek ilginç yerleri ve aktivite olanakları var, örneğin Roma dönemi antik tiyatrosu ve şelalesiyle Aspendos önerilir. Yakınlarda rafting yapılabiliyor, Belek’te ise ülkenin ilk golf sahası bulunuyor.
10. Kapadokya’daki taş ve mağara evleri Türkiye’deki en sıradışı emlak seçenekleri arasinda yer alıyor. Genellikle en az 100 yaşında olan bu konutlar detaylı renovasyon gerektiriyor. Emlak Fiyatları Son 3 yıldır görülen hızlı artışlara rağmen fiyatlar hala İspanya ve Italya gibi daha oturmuş piyasalara oranla daha ucuz. Son 3 sene içinde fiyatlarda belirgin bir yükselme oldu, bölgelerin çoğunda yıllık yüzde 15-20’lik bir artış ve bazı yerlerde ise çok daha fazlası gözlemleniyor. Genel olarak bakıldığında fiyatlar artan taleple birlikte yükselmeye devam edecek gibi gözüküyor. Kredilendirme (tut-sat) sisteminin devreye girmesi de bu eğilimi destekleyecektir